วงการเภสัชกรรมไทยกำลังเผชิญกับคลื่นลูกใหม่ของการเปลี่ยนแปลง เมื่อระบบ Fee Schedule (FS) และนโยบายของกรมบัญชีกลาง (CGD) ฉบับปี 2567 เริ่มส่งผลกระทบในวงกว้าง จากการเก็บข้อมูลพบว่า ผลกระทบนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เพียงโรงพยาบาล แต่ยังส่งผลถึงบริษัทยาและระบบสาธารณสุขในภาพรวม

“นี่ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนแปลงราคา แต่เป็นการปฏิรูประบบการเบิกจ่ายยาครั้งใหญ่ของประเทศ” ผู้เชี่ยวชาญจากโรงพยาบาลในเครือ UHosNet กล่าว

ผลกระทบที่มากกว่าตัวเลข

จากการศึกษาในกลุ่มโรงพยาบาลเครือข่าย UHosNet พบว่า ผลกระทบทางการเงินมีมูลค่าสูงถึง 330 ล้านบาทต่อปี โดยพบประเด็นสำคัญหลายประการ ยกตัวอย่างเช่น มียา ED ที่ไม่มีในประกาศ FSในปี 67 ถึง 27 รายการ และมียาถึง 62 รายการที่มีราคา FS ต่ำกว่าราคาทุน ส่งผลให้เกิดการขาดทุนกว่า 78 ล้านบาท

กรณีที่น่าสนใจคือยา Remdesivir ที่มีราคา FS อยู่ที่ 208 บาท ในขณะที่ราคากลางอยู่ที่ 321 บาท ส่วนต่างที่เกิดขึ้นนี้สะท้อนให้เห็นถึงความท้าทายในการบริหารจัดการต้นทุนของโรงพยาบาล

การปรับตัวของผู้เล่นในตลาด

ในภาวะที่ต้องปรับตัวเช่นนี้ โรงพยาบาลหลายแห่งได้เริ่มดำเนินการหลายด้าน เช่น การทบทวนรายการยาทั้งระบบ การเจรจากับบริษัทยาเรื่องโปรแกรมช่วยเหลือผู้ป่วย (Patient Assistance Program: PAP) และการปรับระบบการบริหารจัดการภายใน

“การปรับตัวไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็นสิ่งจำเป็น” ผู้บริหารโรงพยาบาลรายหนึ่งกล่าว “เราต้องหาจุดสมดุลระหว่างการดูแลผู้ป่วยและการบริหารต้นทุน”

โอกาสท่ามกลางความท้าทาย

สำหรับบริษัทยา การเปลี่ยนแปลงนี้นำมาซึ่งโอกาสใหม่ๆ ในการพัฒนาความร่วมมือกับโรงพยาบาล การพัฒนาโปรแกรม PAP ที่ตอบโจทย์ และการปรับกลยุทธ์ทางการตลาดให้สอดคล้องกับสถานการณ์

บริษัทยาชั้นนำหลายแห่งได้เริ่มปรับตัวด้วยการ:

• พัฒนาโมเดลธุรกิจใหม่ที่เน้นความร่วมมือกับโรงพยาบาล
• ออกแบบโปรแกรมสนับสนุนที่ยืดหยุ่นมากขึ้น
• ปรับกลยุทธ์การตั้งราคาให้สอดคล้องกับระบบ FS

มองไปข้างหน้า: อนาคตของตลาดยาไทย

ความท้าทายที่เกิดขึ้นกำลังผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ ทั้งในแง่ของ:

• การพัฒนาระบบข้อมูลและการติดตามที่มีประสิทธิภาพ
• การสร้างความร่วมมือระหว่างผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
• การพัฒนานโยบายที่สมดุลระหว่างการเข้าถึงยาและความยั่งยืนของระบบ

บทสรุปและข้อเสนอแนะ

การเปลี่ยนแปลงของระบบ Fee Schedule นี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการปฏิรูประบบยาครั้งใหญ่ของประเทศ ผู้เล่นในตลาดที่สามารถปรับตัวได้เร็วและมีประสิทธิภาพจะมีความได้เปรียบในการแข่งขัน

สำหรับผู้ที่ทำงานในวงการยา มีข้อควรพิจารณาดังนี้:

1. ติดตามการเปลี่ยนแปลงของนโยบายอย่างใกล้ชิด
2. พัฒนาความร่วมมือกับทุกภาคส่วน
3. ปรับกลยุทธ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด
4. เตรียมพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต

ท้ายที่สุด การเปลี่ยนแปลงนี้อาจเป็นโอกาสในการพัฒนาระบบสาธารณสุขไทยให้มีความยั่งยืนมากขึ้น หากทุกฝ่ายร่วมมือกันอย่างสร้างสรรค์และมองไปในทิศทางเดียวกัน

หมายเหตุ: ข้อมูลในบทความนี้เป็นข้อมูล ณ เดือนกุมภาพันธ์ 2567 โปรดติดตามการเปลี่ยนแปลงล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง